Enerji ve maden şirketlerinin talepleri doğrultusunda hazırlanan ve “süper izinler” olarak nitelenen düzenlemeleri içeren yasa teklifine karşı Ege Çevre ve Kültür Platformu (EGEÇEP) sert tepki gösterdi. AK Parti milletvekilleri tarafından 13 Haziran 2025 tarihinde TBMM’ye sunulan ve 19 Haziran’da komisyon görüşmelerine başlanacak olan teklifin, doğa hakları açısından ciddi tahribatlar yaratacağı uyarısında bulunuldu.
EGEÇEP, teklifin yalnızca zeytinlikleri değil, ormanları, meraları, köyleri ve ekosistemi tehdit ettiğini belirterek, yasa teklifinin geri çekilmesi çağrısında bulundu. Platform, “Bu Toprak Torbaya Sığmaz” şiarıyla 19 Haziran sabahı Meclis’te yapılacak protesto çağrısına destek vereceklerini açıkladı.
ÇED Süreçlerinde Fiili Bypass
Teklifin ilk maddesiyle, Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) süreçlerinin devre dışı bırakılmasının önü açılıyor. EGEÇEP’in değerlendirmesine göre, değişiklikle birlikte 25 hektardan küçük maden işletmeleri, golf sahaları, yat limanları gibi projelere ÇED kararı olmadan ruhsat ve izin verilebilecek. Böylece, ÇED süreçleri fiilen bir formaliteye dönüşecek.
“Süper İzin” Dönemi Başlıyor
Teklifin 2. ve 3. maddeleriyle Maden Kanunu'nda yapılacak değişiklikler, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’ne (MAPEG) çok geniş yetkiler tanıyor. İlgili kamu kurumları dört ay içinde yanıt vermezse, izin verilmiş sayılacak. Ayrıca, ormanlık alanlarda bedelsiz madencilik faaliyetlerinin önü açılıyor. Arkeolojik sit alanlarında maden faaliyeti engellenirse, şirketlere tazminat ödenmesi öngörülüyor.
“Kritik Maden” Tanımıyla Kamulaştırma Gündemde
Yasa teklifi, “stratejik” ve “kritik maden” tanımlarını getiriyor. Bu tanıma giren madenler için acele kamulaştırma yapılabilecek. Bu madenlerin hangileri olduğuna ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı karar verecek. EGEÇEP, bu düzenlemenin kamu yararını değil, şirketlerin çıkarlarını öncelediğini savundu.
Zeytinliklerde Madencilik İzni
Özellikle Akbelen ve Yatağan’daki zeytinlik alanlar için hazırlanan 11. maddeyle, Danıştay tarafından daha önce iptal edilen yönetmelik değişikliği bu kez yasa düzeyinde gündeme getiriliyor. Bu düzenlemeyle, linyit madenciliği için zeytinliklerin sökülmesine ya da eşdeğer alanlarda yeni zeytinlikler kurulmasına olanak tanınıyor.
EGEÇEP, Yatağan Termik Santrali’ni işleten Yatağan Termik Enerji Üretim A.Ş. ve Yeniköy-Kemerköy Termik Santrallerini işleten Yeniköy Kemerköy Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş. için özel kanun çıkarılmak istendiğine dikkat çekti.
“Zeytin İttifakını Canlandırma Zamanı”
Açıklamanın sonunda, yasa teklifinin Anayasa başta olmak üzere birçok çevre koruma yasası ve uluslararası sözleşmeyle çeliştiği belirtilerek, teklifin Meclis gündemine alınmasının dahi bir “utanç” olduğu ifade edildi. EGEÇEP, “Ölmez ağaç zeytini korumak için bu kıyım girişiminin önüne geçmek elzemdir. Şimdi bir kez daha zeytin ittifakını canlandırma zamanı” dedi.
GÜNCEL
Sayfa başına git