Emekli olduktan sonra yeniden çalışmayı planlayan milyonlarca kişiyi ilgilendiren Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) uygulamasında en kritik kriter ilk sigorta giriş tarihi oluyor. SGK uygulamasına göre, emeklilik sonrası çalışmada aylığın kesilip kesilmeyeceği, kişinin ilk kez ne zaman sigortalı olduğuna göre değişiyor.
SGDP nedir?
Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP), emeklilik şartlarını tamamlayarak yaşlılık aylığı almaya başlayan kişilerin, emekli maaşları kesilmeden hizmet akdiyle çalışmaya devam etmeleri halinde işveren tarafından ödenen prim olarak uygulanıyor. Ancak bu uygulama tüm emekliler için geçerli değil.
2008 sonrası sigorta girişi olanlarda maaş kesiliyor
2008 yılı Ekim ayından sonra ilk kez sigortalı olan kişiler emekli olduktan sonra yeniden çalışmaya başladıklarında SGDP kapsamına alınmıyor.
Bu kişilerin emekli aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi itibarıyla kesiliyor. Çalıştıkları süre boyunca kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primi ödeniyor. İşten ayrıldıktan sonra ise emekli aylıkları, bu çalışma süreleri de dikkate alınarak yeniden hesaplanıyor.
2008 öncesi sigorta girişi olanlarda SGDP uygulanıyor
2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olanlar için ise eski mevzuat hükümleri uygulanmaya devam ediyor.
Bu kapsamda emekli olduktan sonra özel sektörde çalışmaya devam edenlerin emekli maaşları kesilmiyor. Çalışmaları nedeniyle SGDP uygulanırken, destek primi işveren tarafından ödeniyor.
SGDP primini kim ödüyor?
2008 yılı Ekim ayından önce sigortalı olan ve emekli olduktan sonra 4/a kapsamında hizmet akdiyle çalışan kişiler için prime esas kazanç üzerinden yüzde 32 oranında SGDP alınıyor.
Bu prim tamamen işveren tarafından ödeniyor. Emeklinin maaşından SGDP kesintisi yapılmıyor.
Kimlerden SGDP kesilmiyor?
Bazı gruplar SGDP uygulamasının dışında tutuluyor. Bunlar arasında;
- Tarımsal faaliyette kendi adına çalışan emekliler,
- Sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde görev yapan Türk işçileri,
- Kanunlarda belirtilen bazı özel statüdeki vazife malulleri,
- Yasal istisnalar kapsamındaki bazı kamu görevlileri yer alıyor.
Bu kişiler için farklı sosyal güvenlik hükümleri uygulanıyor.
Kamu kurumlarında çalışan emekliler için farklı uygulama
Kamu kurum ve kuruluşlarında görev alan emekliler açısından ise farklı kurallar geçerli oluyor.
1 Ocak 2005 tarihinden sonra kamu kurumlarında çalışmaya başlayan emekliler, emekli maaşlarını kestirmeden görevlerine devam edemiyor. Bu kişiler hakkında SGDP uygulanmıyor. Bunun yerine normal sigorta primi ödeniyor ve emekli aylıkları kesiliyor.
Ancak kanunlarda belirtilen istisna kapsamındaki görevlerde çalışanlar için mevcut SGDP hükümleri uygulanmaya devam ediyor.
Yurt dışı borçlanmasıyla emekli olanlara düzenleme
Yurt dışı hizmet borçlanması yaparak emekli olanlar için de uygulama değişti.
19 Haziran 2012 tarihinden itibaren yurt dışı borçlanmasıyla emekli olup Türkiye'de yeniden sigortalı olarak çalışmaya başlayan kişiler de SGDP kapsamında çalışabiliyor. Böylece bu kişilerin emekli aylıklarının kesilmeden çalışabilmelerine imkan tanınıyor.
SGDP emekli aylığını artırıyor mu?
SGDP ödenen çalışma süreleri emeklilik süresine eklenmiyor. Bu süreler malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası bakımından sigortalılık süresi olarak değerlendirilmiyor.
Ayrıca ödenen SGDP primleri toplu olarak geri verilmiyor ve hizmet birleştirmesinde de dikkate alınmıyor. Buna karşılık, 4/a kapsamındaki çalışanlar iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümlerinden yararlanabiliyor.
GÜNCEL
Sayfa başına git