Her sabah bilgisayarın başına geçtiğimizde yaptığımız ilk şey, çoğumuz gibi Google’ı açmak oluyor. Bir şey mi merak ettik? Google Amca’ya soralım. Arabanın lastik basıncı kaç olmalı? Yaz Google’a. İzmir’de en iyi boyoz nerede yenir? Sor Google’a. Yıllardır internet demek, bizim için arama çubuğuna yazıp karşımıza çıkan siteleri tek tek gezmek demekti.
Bir teknoloji yazarı olmanın ötesinde, her gün tezgahının başında laptop tamiri ve mikro-elektronik dünyasıyla iç içe yaşayan bir esnaf olarak söylüyorum: Sessiz sedasız devasa bir devrim, hatta bana sorarsanız dijital bir darbe yaşanıyor. Şimdiden söyleyeyim; bildiğimiz internetin sonuna geldik. Google, bildiğimiz arama motoru kimliğini yavaş yavaş kaybediyor, adeta ölüyor.
Peki, ne oluyor da koskoca Google bitiyor?
Sıfır tıklama çağına hoş geldiniz
Fark ettiniz mi bilmem, artık Google’ı açıp bir şey arattığımızda karşımıza internet sitelerinden önce yepyeni bir bölüm çıkıyor: Yapay Zeka Özeti. Eskiden bir konuyu arattığımızda forumları gezer, blog yazarlarının fikirlerini okur, farklı insanların deneyimlerine bakardık. Şimdi yapay zeka internetteki tüm o siteleri arkada saniyeler içinde hızla yutuyor, kendi süzgecinden geçirip cevabı doğrudan ekranın en tepesinde önümüze koyuyor.
Kullanıcı cevabı alıyor, işini görüyor ve hiçbir web sitesine tıklamadan sayfayı kapatıyor. Biz dijital dünyada buna Sıfır Tıklama (Zero-Click) diyoruz.
İlk bakışta ne güzel işte, vakit kazanıyoruz diyebilirsiniz. Ama kazın ayağı öyle değil. Madalyonun arkasında çok ciddi bir tehlike var.
Bilgi üreticileri iflas ederse ne olacak?
İnterneti internet yapan, onu devasa bir kütüphaneye çeviren şey aslında biziz. Yemek tarifi paylaşan o hevesli ev hanımı, arabasının arızasını nasıl çözdüğünü forumda anlatan o meraklı genç, gece gündüz demeden özgün içerik üreten teknoloji siteleri...
Şimdi siz Google olarak bu insanların sitelerine giden trafiği bıçak gibi keserseniz ne olur? Bu siteler reklam geliri kazanamaz. Gelir kazanamayan insan bir süre sonra küser ve yeni bilgi üretmeyi bırakır.
İşte zurnanın zırt dediği yer tam olarak burası: Yarın öbür gün yapay zeka arkada besleneceği, internete yüklenmiş özgün insan bilgisi bulamadığında ne yapacak? Kendi ürettiği yalan yanlış, uydurma bilgileri evirip çevirip, makyajlayıp önümüze sunmaya başlayacak. Doğru bilgiye ulaşalım derken, yapay zekanın masallarıyla uyutulacağız.
Yapay zekanın bükemediği bilek: Gerçek tecrübe
Yapay zeka bugün internetteki milyonlarca sayfayı saniyeler içinde tarayıp karşınıza en şık cümlelerle harika bir nasıl yapılır rehberi çıkarabilir. Ama o yapay zeka asla sokağa inip, bir zanaatkarın elindeki cımbızın, bir ustanın tezgahındaki o kokunun, yılların usta-çırak ilişkisinden gelen o pratik zekanın yerine geçemez. Teoriyi ezberleyebilir ama yılların getirdiği o göz nurunu, parmak uçlarındaki o hissi kopyalayamaz.
Sözün özü dostlar; Google kabuk değiştiriyor, eski internet ölüyor, arama motorları yerini yapay zeka asistanlarına bırakıyor olabilir. İnternetteki bilgi kirliliği her geçen gün daha da artacak, orası kesin. Ama bu dijital çılgınlığın içinde tek bir şeyin değeri hiç düşmeyecek, aksine altın değerine binecek: Gerçek insan tecrümesi.
Yapay zeka her şeyi özetlesin, biz yine de işi bilenin, o işe ömrünü verenin sözüne kulak kabartmaya devam edelim. Çünkü hayat, ekranda kaydırılan sayfalardan çok daha gerçek.
GÜNCEL
Sayfa başına git