Kanun "Yap" Diyor, Buca "Satıyor": 32 Maddelik Görev Listesinin Neresindeyiz?
1. Giriş: Hukuki Zorunluluk vs. Pratik Uygulama
Belediye Kanunu ve Büyükşehir Belediye Kanunu, yerel yönetimlere sadece "yetki" vermez, aynı zamanda "mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamak" adına kaçınılamaz sorumluluklar yükler. Yazımıda, Buca Belediyesi'nin bu yasal görev listesindeki (katı atıktan imara, ilaçlamadan parklara kadar) performansını, "mali iflas" gerekçesiyle nasıl askıya aldığını sorguluyoruz.
2. Kritik Görev Maddeleri Üzerinden Sorgulama
Belediyenin yapmakla yükümlü olduğu 32 maddeden Buca’da sınıfta kalan öncelikli kalemler:
- Madde 15 (Katı Atık Yönetimi): Kanun; katı atıkların toplanması, taşınması ve depolanmasıyla ilgili bütün hizmetleri emreder.
- Soru: Çöplerin lojistik merkezinde bekletilip kente sızması, bu maddenin açıkça ihlali değil midir?
- Madde 7 (İlaçlama ve Çevre Temizliği): Halk sağlığını etkileyen kirlilikle mücadele bir lütuf değil, görevdir.
- Soru: Biriken çöplerin yarattığı hava ve çevre kirliliğiyle mücadele etmek yerine, kirliliği "halı altına süpürmek" hangi yasal sınıfa girer?
- Madde 8 (İmar ve Yeşil Alanlar): İmar planlama ve park tesisi görevi.
- Soru: 13,5 2 yeşil alanı 2 m2 altına düşüren imar tadilatları, "belde sakinlerinin müşterek ihtiyacını" mı yoksa "rantın ihtiyacını" mı karşılamaktadır? 1988 Planları ile kişi başına düzen yeşil alan 13,5 m aradan geçen 28 yılda gelmiş geçmiş tüm başkanlar imar rantları ile uğraşmış ve yapılan plan tadilatları ile kişi başına düşen yeşil alan 2m2 altına düşürmesi yakında bir kitap olarak okuyucunun takdirine sunacağım.
3. Büyükşehir ve İlçe Paylaşımı Karmaşası
5216 Sayılı Kanun, 1/5.000 planları Büyükşehir’e, uygulama imar planlarını (1/1.000) ilçeye verir.
- Analiz: Buca’daki yeşil alan kaybının sorumluluğu, ilçe belediyesinin yaptığı imar tadilatları ve bu tadilatların denetimsizliğidir. Büyükşehir katı atık planı yaparken, ilçe belediyesi o atığı toplamak ve sisteme iletmekle yükümlüdür. Buca’da bu zincir kopmuştur.
4. Mali Kaynakların Yanlış Kullanımı (Madde 28)
Kanun, belediyeye vergi, resim ve harç tahsil etme yetkisi verir.
- Soru: Halktan toplanan bu kaynaklar; personelin maaşına, çöp kamyonunun mazotuna ve parkın yeşiline yetmiyorsa; bütçenin "Temsil ve Tanıtma" (Madde 16) kaleminde neden hâlâ yüksek harcamalar görünmektedir?
Sonuç ve Kamuoyu Denetimi Çağrısı
Yerel kamuoyu ve sivil toplum kuruluşları, yukarıdaki 32 maddeyi bir "belediye karne dökümü" olarak kullanmalıdır. Kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmadığı her gün, kentin hem ekonomik hem de çevreyle ilgili geleceğinden çalınmaktadır.