CEMRE YUVARLAK/EGELİ GAZETE- Son zamanlarda artan gıda zehirlenmeleri kamuoyunda korku yaratmaya devam ediyor. Yaşanan zehirlenmeler halk sağlığını tehdit eden ciddi bir tabloya dönüştü. Aynı hafta içinde İstanbul’da bir anne ve 2 çocuğu hayatını kaybetti, yüzlerce kişi hastanelere başvurdu. Gıda güvenliği hayati ve bir numaralı gündem maddesi haline gelirken İzmir Tabip Odası Başkanı Yüce Ayhan, besin zehirlenmelerine dikkat çekti. Ayhan, masum görünen “gizli tehlike” pirinç konusunda da önemli bir uyarı yaptı. Şekerli, nişastalı ürünlerdeki tehlikenin de altını çizen Ayhan, kurutulmuş kuruyemişlerin de riskli olabileceğine dikkat çekti.
“PİRİNÇ BEKLEMİŞSE ZEHİRLİ OLABİLİR”
Ayhan tehlikeli olabilecek gıdaları şöyle sıraladı:
“Şeker, nişasta içeren gıdalar, pişirildikten sonra uygunsuz ortamda bekletilmiş pirinçli yiyecekler, bakteri toksinleriyle besin zehirlenmesine yol açabilen gıdalardır. Kremalı, şekerli yiyecekler oda sıcaklığında mikroorganizmaların çoğalması için uygun ortam sağlar, bu mikroorganizmaların salgıladığı toksinlerle besin zehirlenmesine yol açabilir. Uygun koşullarda işlem görmeyen kurutulmuş gıdalarda (kuru domates, kuru üzüm, kuru yemil vb) mantar üremesi olabilir. Bunlarda da mikrotoksin dediğimiz mantar zehiri ortaya çıkabilir. Mikotoksinler karaciğer yangısına veya uzun dönemde karaciğer kanserine neden olabilir. Farklı mikroorganizmaların farklı toksinleri var ve bunların etkileri farklı sonuçlar doğurabilir. Kimisi sadece sindirim sistemine etki ederek bulantı, kusma tablolarıyla seyreder. Kimisi sinir sistemine etki eder. Örneğin evlerde uygun koşullarda hazırlanmayan veya steriliteye özen gösterilmeden üretilen konserve gıdalarda biriken toksin sinir sistemini etkiler ve ölüme kadar götürebilir”
“AŞIRI UCUZ OLAN ÜRÜNLERDEN ŞÜPHE EDİN”
“Her gıda uygunsuz koşullarda saklanıyorsa ve uygun olmayan sıcaklıklarda bekletiliyorsa risklidir” diyen Ayhan, “Reel ve rasyonel olmayan fiyatlara ürünlere dikkat etmek gerekiyor. Aşırı ucuz olan gıda sağlıklı olmayabilir” dedi.
“ZEHİRLENME BELİRTİLERİ BULANTI VE KUSMA”
Ayhan, “Besin zehirlenmelerinde genellikle mikroorganizma toksinlerini içeren gıda tüketimi söz konusudur.Bazı gıdalar ile doğrudan mikroorganizmaların alınması sözkonusudur. Bu durumda besin zehirlenmesinin ötesinde enfeksiyonlar da gelişebilir.” diye konuştu.
“MANTAR TOKSİNLERİ UZUN VADEDE KARACİĞER KANSERİ YAPABİLİR”
“Alınan toksin miktarı ve türü önemli” diyen Ayhan, “Mantar toksinleri karaciğer hasrına, karaciğer yangısına yol açabilir, uzun vadede karaciğer kanseri yapabilir. Gıdaların işlenmesi ve hazırlanmasında güvenlik çok önemli hazır gıdaların son kullanım tarihinin geçmeden tüketilmesi gerekiyor. Dışarıda tüketilen gıdalarda ise mutlaka müessesenin hijyen ve saklama koşullarına uyması çok önemli. Aşırı ucuza satılan gıdalardan şüphelenmek gerekir” ifadelerini kullandı.
O GIDALARA DİKKAT
Ayhan dikkat edilmesi gereken besinleri şöyle sıraladı: “Kuruyemişler, şişmiş konserve kutuları, pişirildikten sonra özellikle sıcak havalarda dışarıda beklemiş gıdalar, riskli.
Açıkta bekleyen gıdalarda haşere teması riski var. Kara sinekler, hamam böcekleri gibi haşerelerin gıdalara mikrorganizma taşıması olası. Bunun dışında konservelerin hazırlanmasında ve stilizasyona dikkat edilmesi gerekiyor.
“MİDYE GÜNLÜK TÜKETİLMELİ”
Ayhan sıkça tüketilen midye dolma ile ilgili, “Midye dolmalar da pişirilmiş pirinç içeriyor, uygun olmayan şartlarda beklemiş ise riskli. Tercihen kesinlikle günlük tüketilmeli. Ayrıca midye gibi eti çiğ tüketilen kabuklu deniz ürünlerinin toplandığı sular da önemli.Kirli sulardan toplanmışsa bakteri içerebilir ve enfeksiyonlara neden olabilir” diyerek uyardı.
Ayhan sözlerini şöyle tamamladı:
“Toksinlerin özelliğine göre, etkileri değişiyor klinik tablolar değişiyor. Bazıları sadece mide bulantısı ve kusma yapıyor, sindirim kanalı ile sınırlı şikayetleri daha çok görüyoruz. Bu olgularda vücut toksini attıktan sonra iyilelme olur. Ancak ileri yaşlılarda veya küçük çocuklarda besin zehirlenmesinin yarattığı sıvı kaybı tehlikeli olabilir.”