TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen araziye ilişkin plan değişikliğine tepki göstererek, alanın sermaye odaklı kararlarla rant ve pazarlık unsuruna dönüştürülmemesi gerektiğini vurguladı. Oda, İzmirlilere plan değişikliğine itiraz etme çağrısı yaptı.
TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, İzmir’in kent belleğinde önemli bir yere sahip olan ve kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen İsmet Kaptan Mahallesi 1039 ada 8 parsele ilişkin yazılı açıklama yaptı. Açıklamada, alana yönelik 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği ve Plan Notu Değişikliği’nin kamu yararı, bilimsel planlama ilkeleri ve meslek odalarının teknik görüşleri dikkate alınmadan hazırlandığı belirtildi.
“KAMUYA AİT ALAN RANT UNSURU YAPILAMAZ”
Oda açıklamasında, Basmane Arazisi’nin İzmir’in merkezinde yer alan en değerli kamusal alanlardan biri olduğuna dikkat çekilerek, yıllardır ayrıcalıklı imar hakları ve sermaye odaklı kararlarla pazarlık konusu haline getirildiği ifade edildi.
Açıklamada, “Basmane Arazisine ilişkin en temel sorun, kamuya ait böylesine önemli bir alanın ayrıcalıklı imar hakları ve sermaye odaklı kararlarla yıllardır bir rant ve pazarlık unsuruna dönüştürülmesidir” denildi.
“PLAN DEĞİŞİKLİĞİ KAMU YARARINI ÖNCELEMİYOR”
Tunç Soyer döneminde İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından alanın yeniden bedelsiz olarak kamu mülkiyetine geçmesi için başlatılan hukuki sürecin kamu lehine devam ettiği hatırlatılan açıklamada, yeni plan değişikliğinin bilimsel ve teknik gerekçeye dayanmadığı savunuldu.
Yüksek yoğunluklu yapılaşmanın kent merkezinde ulaşım ve altyapı yükünü artıracağı belirtilerek, bu yükün kamu kaynaklarıyla giderilmeye çalışılmasının kamuyu zarara uğratacağı kaydedildi.
UNESCO VE KÜLTÜREL MİRAS VURGUSU
Açıklamada, Basmane Arazisi’nin 2020 yılında UNESCO Dünya Geçici Miras Listesi’ne eklenen İzmir Tarihi Liman Kenti’nin bitişiğinde yer aldığına dikkat çekildi. Yüksek yoğunluklu yapılaşmanın tarihi kent merkezi üzerinde baskı oluşturacağı ve siluet etkisi nedeniyle UNESCO adaylık sürecini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.
Oda, Kültürel Miras Etki Değerlendirme çalışması yapılmadan alanda yüksek yoğunluklu yapılaşma öngörülmesinin İzmir Tarihi Liman Kenti Alan Yönetim Planı’na aykırı olduğunu belirtti.
“KÜLTÜRPARK İLE BÜTÜNLEŞEN KAMUSAL KULLANIM OLMALI”
Basmane Arazisi’nin İzmir’in ulaşım akslarının kesiştiği, tarihsel katmanlarının buluştuğu ve kent belleğinde önemli yer tutan bir alan olduğu vurgulanan açıklamada, parselin Kültürpark ile bütünleşecek biçimde kamusal kullanıma ayrılması gerektiği ifade edildi.
Oda, alanın Belediye Hizmet Alanı, Sosyo Kültürel Tesis veya benzeri kamusal işlevlerle değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.
İZMİRLİLERE İTİRAZ ÇAĞRISI
TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 11 Şubat 2026 tarihli kararıyla re’sen onaylanan plan değişikliğine karşı İzmirlileri itiraz etmeye çağırdı.
Açıklamada, “Basmane Arazisi’nde yıllardır sürdürülen rant odaklı ve hukuksuz yaklaşımları kabul etmiyoruz. Kentimizin en önemli alanlarından birinin kaderinin piyasa aktörlerinin beklentilerine terk edilmesini reddediyoruz” ifadelerine yer verildi.