Taşları bulunan 5 bin yıllık oyunun gizemi çözülemiyor

Siirt’in 20 kilometre kuzeybatısında yer alan, Başur Höyük’te Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali Projesi kapsamında 2013’te yapılan kazı çalışmalarında ortaya çıkarılan bir mezarda ‘Erken Tunç Çağı’na ait yaklaşık 5 bin yıllık oyun taşları bulundu.

O dönem kazı çalışmalarında görev alan Batman Müzesi’nde arkeolog Abdurrahman Demir, “2013 yılında ilk defa eserlerle karşılaştık, bir mezar buluntusu olarak. Daha sonra 2019 yılında ise son parçası olan domuzu bulduk. Benzer eserler ışığında bir karşılaştırma yaptığımızda, sistem olarak 4 domuzun, 4 köpeğin olması, göz şeklinde olması, pramidal taşların olması ve mermi benzeri taşların olmasıyla bunun zaten bir zeka oyunu olduğunu aslında gösteriyor" dedi.

"SATRANCIN ATASI OLABİLİR"

"Tamamen zeka oyunudur diyebilir miyiz, tartışılır. Bir av oyunu, yarış oyunu ya da zeka oyunu olabilir" diyen Demir, "‘Satrancın atasıdır’ demek belki çok da yanlış olmayabilir. Oyun taşının 2019 yılında yapılan çalışmayla beraber bütün parçaları tamamlandı. Tabii sonuçta biz kazı yaptığımız için, oyunun hangi şartlarda, hangi şekilde oynandığını bilmiyoruz” diye konuştu.

"Taşlar çok enteresandır. Oyunla ilgiliden ziyade, o dönemin insanlarının çevresini taşlara yansıttığını rahatlıkla görebiliyoruz. Mesela biz herhangi bir satranç oyununa baktığımızda satrançtaki atlar, kale ve piyonların bir benzerini bu oyunda da görebiliyoruz aslında. Başur Höyük’ten çıkarılan bu oyun taşları toplamda 39 adet olup, 2 kişiyle oynandığı düşünülmektedir. Döneminin en önemli sanat eserleridir diyebiliriz. Çünkü birçok insan eser yapar, zanaat üretir ama ‘Başurlular sanat üretmiş’ diyebiliriz” ifadelerini kullandı.