1959 yılında faaliyete giren İzmir Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu (Buca Cezaevi), geçen yıl kapatılmıştı. Bugüne kadar 600 bin hükümlü ve tutuklunun barındığı, pek çok filme sahne olan cezaevi şimdi hurda karşılığı yıkılıyor.
İzmir, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişİkliği İl Müdürlüğü Buca Açık ve Kapalı Cezaevi Yerleşkesi’nde bulunan taşınmazların hurda karşılığı yıkımı için ihaleye çıktı. Tahmini bedeli 12 milyon 700 bin TL artı KDV olarak belirlenen ihalenin 4 Mart 2022’de yapılacağı açıklandı. Cezaevi’nde 1,2 ve 3 katlı yapıların toplam alanının 57 bin 468 metrekare olduğu belirtildi.
Depremde hasar görmüştü
İzmir’in Buca ilçesinde bulunan, 1956 yılında yapımına başlanan ve 1959 yılında hizmete açılan Buca Cezaevi, 30 Ekim 2020’de meydana gelen 6.9’luk deprem sonrasında hasar Depremin ardından cezaevinde bulunan mahkumlar, farklı cezaevlerine nakledilmişti. 62 yıllık cezaevi, mahkumların nakledilmesinin ardından 17 Mayıs tarihinde resmen kapandı. Bugüne dek 600 bin hükümlü ve tutuklunun barındığı ve pek çok filmin çevrildiği cezaevi, kapatılmasının ardından görüntülendi. 80 dönümlük alanda 16 bloktan oluşan Buca Cezaevi, günümüz şartlarında fiziki yapısı ve bina yaşından ötürü ihtiyaca cevap vermekte zorlandıysa da hizmete açıldığı dönem şartlarında mimari yapısı, içinde barındırabileceği hükümlü ve tutuklu kapasitesi olarak en üst düzeyde inşa edilen kurum olarak tanımlanıyordu.
Bir dönem en büyük iki cezaevinden biriydi
İnşa edildiği dönemde Bayrampaşa Cezaevi ile birlikte Türkiye’nin en büyük iki ceza infaz kurumundan biri olan Buca Cezaevi, bin 300 kişilik kapasitesiyle faaliyete açılırken, ilerleyen dönemlerde ihtiyaçlar doğrultusunda kapasitesi 3 bin kişiye yükseltilmişti. 2000’li yıllara kadar adli, terör, çocuk ve kadın gibi tüm suç grupları ve cinsiyetlerin bir arada (farklı koğuşlarda) barındırıldığı kurum olarak faaliyet göstermişti. 2000’li yıllardan sonra ise suç grubu ve cinsiyete göre müstakil ceza infaz kurumlarının inşa edilmesiyle beraber Buca Cezaevi’nde bulunan terör, kadın, çocuk hükümlü ve tutuklular, suç grubuna ve cinsiyetine uygun kurumlara nakledilmişti.
Bazı ünlü isimler de Buca Cezaevinde yattı
1959 yılında yerleşim alanlarının dışına inşa edilen Buca Cezaevi, zaman içinde şehrin genişlemesiyle beraber adeta şehrin ortasında kaldı. Bugüne kadar yapılan istatistiki çalışmalar sonucunda ise 1959-2021 yılları arasında Buca Cezaevinde yaklaşık 600 bin hükümlü ve tutuklunun barındığı tespit edildi. Buca Cezaevinin faaliyeti süresince ünlü aktör ve aktrislerin rol aldığı birçok Yeşilçam filmi çekildi. Bu filmlerden bazıları ise Orhan Gencebay ve Necla Nazır’ın oynadığı “Ben Doğarken Ölmüşüm” filmi ve İrfan Atasoy ve Hamiyet Yankı’nın rol aldığı “Susuz Yaz” filmi oldu. Öte yandan bazı ünlü isimler de kısa süreli olarak Buca Cezaevi’nde yattı.
Filmlere mekan olmuştu
Bu cezaevinde çekilen filmler arasında Orhan Gencebay ve Necla Nazır'ın oyunculuğunu yaptığı "Ben Doğarken Ölmüşüm" ile İrfan Atasoy ve Hamiyet Yankı'nın rol aldığı "Susuz Yaz" filmleri dikkati çekiyor.